Entries | Kihehe Living Dictionary

Entries

-nya— -enye
lulagilo— sheria
-ingila— ingia
wupeemba— mtama
ludali— nguvu
sosoli— chawa
umwaaka ugulutye— mwaka jana
-loota— ota
ku.gita— fanya (kwa vitendo)
lugeleka— tuta
ng'ina— mmama
-vaamba— wamba ngozi, wamba ngoma
-keedung'ana— changanyikiwa
mwaambu— ng'ambo
-gelesula— Swahili missing
-inooma— burudika
silaanga— shoka
-swaakula— sukutua, piga mshaki
-pata— pata
ku.fwaaya— faa
ng'ong'onala— MISSING
Sabuli— Zaburi
lwelele— ufa
ku.fwaahisa— sumbua
ng'elu— kiu
ligani— shamba la baba pekee; hulimwa na yeye na wake zake
-gwa— anguka
lifulo— povu
-fudikila— kupata mtoto baada ya mwingine, wakati yule aliyezaliwa tayari hawezi hata kusimama kwa miguu yake miwili na kwa hiyo atakufa kwa utapiamlo
liteleko— chungu kikubwa cha kupikia pombe
umweene— yeye
-baduka— vunjika (mfano kiti au bakuli)
dogovi— punda
-tyaavika— MISSING@SIMON & ADRIANO
fikukupani— utitiri
kilugu— kundi la wanyama au watu.
-koomala— kaa (kwenye kiti/chini)
kisoofu
-neema— shindwa
-yaaya— isha nguvu au muda wa matumizi
-nyuumula— nyofoa
baaha ipa— hapa hapa
-kuungula— somba
manyawulesi— mawele
-simika— chemsha (maji meupe ya mahindi kwaajili ya kuchemshia komba)
sigala— baki
mbapi— pumba
kiny'o— kuma
puundi— ng'ombe asiyekuwa na pembe
-alama— kubaki mahali pamoja kwa muda mrefu, kukaa ndani bila kutoka kwa kipindi fulani (mara nyingi huwa ni kwa mwanamke aliyejifungua au kuku aliyeatamia mayai)
-hoomoka— chomoza
kaasi— kazi
-ogeela— ogelea
lufuwo— dharau
siindula— tafuna
ku.daga— fukuza
-tulika— kutiririka kwa maji kutoka ardhini kuingia kwenye kisima kilichochimbwa
-hosa— ndege kama kuku kulea vifaranga wake
-sanya— Kata
-pitila— chomekea; funika kwa kuzungushia
-tyuusika— MISSING@SIMON & ADRIANO
-bakula— rina asali kutoka kwenye mzinga/mizinga
mweenda— nguo
-lekwa— achwa, achika
uhiila— mwagilia
apamwi— labda
-lema— shinda (shindikana)
luleenga— maji
lusika— kwa muda
lukemeelo— mwito
tuupiilila— complement profusely
lidete— matete
-huusa— chuja
paangula— pangua
lwaaho— unyayo, nyayo
-sikimala— tulia
-hemusa— chemsha
-woola— kata (mfano kucha)
kilega— kujinafasi, kujipa raha
ndoonya— mvua
-wulaga— ua
-luluma— nguruma
-inyaasa
-havila— loga
-tuna— vimba
kibuumu— upupu
-longela— ambia
-haala 2— pochi ya kuwekea kisu au panga
ng'oleko— gundi ya kushikizia mpini au chuma (shoka, jembe, mundu)
paluheengo— nyuma ya nyumba
pweepa— nong'ona
lugoda— fimbo
pakilo— wakati wa usiku
-suumbula— sumbua
-wuunga— shauri
-tigana— kazana
lipelele— fefe (nyasi ndefu ambazo mara nyingi hutumika kwenye ujenzi)
-akwe— kiwakilishi kimilikishi cha nafsi ya tatu umoja (yake, vyake n.k)
-titima
nuumbula— moyo
waananisa— fananisha
lung'ali— mwali wa moto wa ukuni unaowaka unatumika kumulika. Taa ya asili
-guumbula— chimbua
nuufu— nuuka
-huma— toka, tokea
lukalifya— mkalifya
-tilivala— kuwa eusi
kihalagi— kinembe
mwiisukulu— mjukuu
kikuku— kifaranga
-iga— iga
-peeng'a— peng'a
wuyamba— ukorofi, utundu, utukutu
wupuva— ujinga
mtwa— mfalme, chifu (raisi (wa kiume))
-kunama— inama chini
-ang'isa— lisha (kama vile, keki, pipi, tonge, n.k)
paanga— panga
livega— bega
ngendawusolo— aina ya nyani mkubwa ambae hupenda kuwa peke yake
mtamwa— mgonjwa
savani— missing
lifweeni— mchicha
-loonga— ongea
likawo— pumbu
-lamula— amua
ndeembwe— tembo
lituunduti— kapu kubwa lenye matundu linalotumika kubebea mizigo
-guunga 2— kunenepa kwa mtu au mnyama [maana isiyo ya moja kwa moja]
ku.gima— chimba (mfano shimo)
-suda— zama kwenye maji
mbiki— mti
-lemwa— shindwa
waa— shinda, chelewa
-bofu— pofu
-konya— chukua kidogo, tumia kidogo, toa kidogo
litoono— figa
niiniisa— dumisha
kwipyoola
paana— piga kitu kwa mguu
luseese— shavu
ku.duga— ishia, malizika
-baanya— tongoza
yuuva henga— shangazi
-ilagusa
-vawula— babua (kitu kwenye moto)
lusagala— ukuni
kuuku— babu
kidilo— sangari, kidiru
suma 2— sifia
wunani— maisha
ligooli 1— kupe
kisisi— kijinga
-gabaalula— lazimisha kufungua mdomo wa kitu au mnyama
mtuundwa— missing
vaangu— mume/mke wangu
-kiina— kitendo cha ng'ombe kumpiga mtu kwa kutumia kichwa; gonga kwa kichwa
-tamwa— ugua
-hoomba— lipa
-gaala— lewa
-eengeela— elea
-saamula— rushia, mwagia
liteende— kitako
mduma— Adriano Utenga
-hapa— tanda magugu
na 3— hata
-lagila— onesha
lubega— ufungaji wa vazi (kanga, kitenge, mgolole) begani
-hiisa— iba
-koola— piga yowe
mtaandisi— mpelelezi
-fuumbika— hifadhi moto chini ya majivu kwaajili ya matumizi ya baadae
degedege ??— degedege kali
mbalikila— missing
liboga— boga
manyi— sijui
-kela— panga mahari, panga kiasi cha tozo
-liinda— linda
koondolo— kondoo
-vega— mega tonge; kata tonge
-okola— okoa
kineene— kidole kidogo cha mwisho
lilyeenge— kengeza.
-vaga— panga shughuli au bei ya kitu
lwihoosi— chozi
-togota— tokota
-fupi— fupi
-ikuvala— jikwaa
wutiitu— weusi
lukeende— pengo
weembe— wembe
-kalibisa— karibisha
mnyivaha— malaika
si— ha (kikanushi cha kukanushia)
pepeela— pepea
-baka 1— paka
machumi gatayi— arobaini
neke— kisha
kigudi— kiuno
-luhusu— ruhusu

← →