Entries | Kihehe Living Dictionary

Entries

twaanga— twanga
-hangamuka— changamka
-pola— poa
mnego— kata iliyotengezwa kwa maboga kwaajili ya kuchotea maji
-pulika— sikia, elewa
ongelesa— ongeza
ku.fuufuga— 1 Weka kitu (kama vile mahindi, viazi) juu ya majivu. 2 kuipaka mikono uchafu
sinyala— sinyaa
mboga— mboga
-oosa— nyonyesha
-piluka— rudi
wufuula— uchi
mukiva— yatima
saagila— tawala
-komela— komea
-pulusa 1— chomeka kamba au uzi kwenye kitu chenye tundu, mf. sindano, n.k.
-fulugala— choka
-mesa— otesha
miluka— mimba iliyoharibika
ku.dekeesa— dekeza
-balulila— Fanya Kazi ya kibarua
-gana— mia
lubeesa— ubishi
fuufwi— mchezo wa bahati na sibu
nyaduundwe— figili
lisaasi— risasi
-puna— shinda katika mchezo wa kamari
-pagata— pakata
ng'aande— kande
-fisa— fikisha
liyowo— kelele
mbuungo— homa
luhaanga— mchanga
-gata— vivu
sila 1— susa, zira
-ugi— -kali
mwiina— shimo
nyadoogi— mboga ya majani ya maharage
-tila— fubaa; gina
mkila— mkia
kipondawuloongo— kifundo au tindi ya mguu
-andikisa— andikisha
saambisa— chovya
sibiitisa— thibitisha
-beesa— bisha
-kwaabula— tandika fimbo
-lagiisa— agaiza
lipeesa— pesa
-sisimu— -a baridi
-kiimbisa— endesha kwa kasi, kimbiza
mnyoowa— tunda pori ambalo uliwa na watu
-elaanga— fuja, chafua
nacheene— kweli
-taambalisa— kunyoosha miguu wakati mtu akiwa ameketi
wuse— unga
-gatapala— kuwa mvivu
muyaangu— mwenzangu
-huka— osha kitu kwa kukitikisa; kutisa mayai kwa lengo la kuyageuza ili yaanguliwe.
linyakalumbi— kunguru
-kaga— zuia mvua
-bosola— pasua
-hatuka— kuwa choyo
kingoona— goigoi
-peeka— temea mate
libalamusi— radi
ku.fyaata— fyata
ku.fugama— piga magoti
mugaasi— mlevi
mhatufu— mchoyo
toondoola— chambua
lutanaana— uwanda wa juu
chaaka— mpini
-kweega— vuta, buruza
-kalaalila 2— makinika, bidiisha
bahati— bahati
lupeefi— mrija
mgeenzi— mgeni
lukomi— ziwa
kinyasiingo— ufungaji wa vazi (kanga, kitende, mgolole) shingoni
libada— mtego wa jiwe
-hona— shona
kihagi— maharage yaliyopikwa na kupondwa na kuwa kama uji.
lupava— mwiko wa kupakulia mboga; kata
aveene— wao
-hokola— ??
muugati— chumbani
-kaangasa— kaza
ku.gina— zidi, zidisha
ng'iingo— ngozi
-paasa— kwapua
-ongefu— ingi
pala— pale
-gogola— zeeka
lisiva— maziwa
simunaana— nane
lubali— pembeni
puuga— missing
ndolo— hekima, busara
-fufya— chemsha kidogo mboga kwa ajili ya kuianika
-teemala— kaa
mwesi— mwezi
chaali— mtoto mchanga
ng'ambakwa— ng'ombe dume
lwaangiko— boriti
-pya— ungua, iva
ng'onyo— funza
-isulilwa— vimbiwa
kimeeta— kimeta
lisigitsa— sikio
likuvi— nyasi zenye urefu wa kati ambazo hutumika kwa shughuli mbalimabali, kama vile kuezekea nyumba.
kw.endekesa— endekeza
puta— kata mimea kwa kasi
mudala— mwanamke, msichana
manaati— manati
-kulusa— shindwa kukamata mnyama/ndege, n.k. wakati wa kuwinda
wugali— ugali
ng'uufi— nyusi
lwaaniko— KIANIKO / ANIKO ??
muswamu— mtoto wa kiume wa mtu fulani
ino— sasa
-fukula— fukua
likaniisa— kanisa
likola— konokono
-nuung’iilila— nukia
putula— kaptura
legeesa— legeza
lugeendo— safari
-nyeehe— embamba
litaambiko— tambiko
-kong'omala— kaa
-nyeehepa— kuwa embamba
-keeng'eena— tengeneza matuta ya shamba
msalu— ulanzi uliogemwa leo
ku.biliingika— bingirika
-legevala— legea
mpoki— mwokozi
-mihago— Mashariki
-ambaala— papasa
puungula— pungua
lugudo— mahangaiko
nziva— njiwa
-olaanga— waza, fikiri
daama— sebule
lisoka— nguvu za kiroho/kimizimu
mwiidikiso— jina lisilo rasmi la ukoo fulani ambao wana mziro mmoja
-puuna— kung'uta
-kwetula— kuwasha kiberiti, kukwangua ardhi kwaajili ya kutoa majani yalipo kwenye ardhi.
-poka— nyang'anya
lwala— jiwe la chini la kusagia
-gito— fulani
mseenga
-avala— beba kitu begani
pilula— rudisha
-ilapa— weka nadhiri, apa
luvaanda— fukuto, tanuru ya kufulia vyuma
-lovana— lowana
suuka— omba
mwaandi— siku zilizopita
madope— tope
-palula— parua
-hoonga— honga, dekeza
-puva— kuwa mjinga
-peeng'ula— nyanyua kitu kwa kasi na kwa wepesi zaidi
livaamba— kovu
kidege— ndege
-teteela— tetea
mfwiisa ??????????— mwanamke ambaye mwanae amefariki ???
-anaangika— haribika
pakuva— kwa kuwa
isuusi— juzi
ngedege— ngedere
-sata
lidaandamala— kiwambo
kihaana
-peeyama— inama kwa kupinda mgongo
ku.bena— vuna (mf. ulezi na uwele)
pi— wapi
-meka— gumia
-angupa— harakisha
-sugisa— sukuma
-badila— badili
fusa— vuzi
msaagila— balozi wa nyumba kumi
-ofuga— osha, safisha
chaana— kinda
msambalawe— zambarau
ling'eeng'i— swahili missing
-totoma— poa, kuwa baridi, kuwa dhaifu
-puunya— nyonyoa
-tiimula— fumua (mfano; paa la nyumba)
-kootola— laani
nyaalusi— aina ya swala asiye na pembe
-liga— tukana
ku.fwa 1— fariki, fa
-kabusa— stua; shitua
lilala— sega
namwaaka— mwaka huu
-kakama— kaukia
-kalipa— kasirika
lihelu— komba (-a pombe)

← →