Entries | Kihehe Living Dictionary

Entries

nyelegeenda— tekenya
kisima— kisima
-piisa— unguza
-asimya— azima
-inula— nyanyua
-anukila— pokea
-imya— simamisha
soogo— mbu
-idika— itika
buuli— samadi (kinyesi cha ng'ombe kilicho kauka ambacho hutumika kama samadi)
kigaanza— kiganja
-peeluka— koma hedhi
-awo— kiwakilishi kimilikishi cha nafsi ya tatu uwingi
-goonza— kuunja
asaabu— adhabu
-bugila— bugia
-ihagula— pumzisha kichwa juu ya kitu fulani kamą vile kwenye mto wa kulalia
lugaanga— udongo
teemba— tetea
fufusi— dumuzi
kiluundo— kundi la kitu kama kuni, mahindi, mchanga
ngoombwe— panya-pori ambaye ni mkubwa kuliko "nyagala"
mnyagati— mke (mmiliki wa chumba)
-hata— tia kitu kwenye (mboga)
-tataaluka— fumuka
ku.deta— danganya
-fyaatula— fyatua (tofali), piga/fyatua (risasi)
-higa 1— jibu, itika
gawuni— gauni
lunyoove— ukucha
-tuupilisa— pamba (mtu) sifa
-komi— kubwa
mlyaango— mlango
-ita— mwaga
likiing'a— paa la nyumba
litoongo— pumbu
liino— jino
-haama— hama
-hiiva— bembembeleza (mf. mtoto kwa kumchekesha)
siigi— miiba inayoshika kwenye nguo
-elu— eupe
lunywinywiita
lifufu— wingu
-huguvika— kuwekwa katika hali ya mfadhaiko.
vili— mbili
miitu— muujiza.
kipiinga— kundi la wanyama
mtwe— kichwa
-vala 2— waka
-mamula— bomoa, vunja
-kola 2— pitia
ludela— mzizi
pamilaawu— 1 asubuhi. 2 wakati wa asubuhi
liifuunza— chipukizi la mwanzi wa ulanzi
-fwaaha— sumbuka
msasaati— missing
-golola— nyosha
kila— kila
lusuungu— huruma, upendo
musale— njaa
ngubi— nguruwe
-hamaasisa— hamasisha
lukaani— jambo
noongwa— kesi
poongo— dume la mbuzi
-degepa 2— lowa
mato— aina ya swala, mdogo kidogo kuliko ng'oligota
muyago— mwenzako/rafiki yako
-gadula— kutoa (udongo wa mfinyanzi)
likuunzu— kondoo dume
-ng'atuka— ng'atuka
muhiisi— mwizi
-konyesa— konyeza, kopesa
neeng'ino— leo
o-oote— o-ote
-fwiisa— fiwa, poteza ndugu au jamaa kwa kifo
ng'aala 1— baridi, upepo
wuhiisi— wizi
-swaamba— tembea kwa hatua ndefu
chaayi— chai
wusuulya— kiota
luguule— mavi ya ng'ombe yaliyokauka ambayo huwa kwenye maeneo ya malisho
kisuungula— sungura
-haalula— saga
ku.gagaadila— ng'ang'ania
ng'adupa— papasi
-haapa— chambua (mboga)
kidoondo— mboo
-goombola— saza, bakisha
fwiivi— mvi
mkologo— brewery
-haala 1— kurithi mke wa ndugu (mf. kaka)
kaangi— tena
chemeembe— missing
ku.fuumbatila— kunja ngumi, shikilia kitu kwa kuzungushia kiganja
peeta— pepeta
lufwi— mvi
masuusi— majuzi
kwiivala— nje
wuhomeka— udhaifu utokanao na kuugua muda mrefu
pawucha— keshokutwa
likaambaakwa— dume la ng'ombe
-kaana— kataa
paasi— chini
-tiitu— eusi, giza
daanda— damu
wuumi— uzima
-ng'alika— mulika
-mong'onyola— momonyoa
mki myaangu— mke mwenza
sisinisa— fumba macho
-vawa— umwa
-kamula— kamua
lwiiha— ladha
-liinganisa— linganisha
mbegalo— uzao
magulumeelu— majani ya chinise
pilusa— rudisha
ku.fuvalila— chelewa
-hegama— egama
luluundi— sehemu ya mguu kutoka kwenye goti mpaka kwenye kifundo cha mguu
litaanamasi— kiungulia
-haka— swaga
-lagasa— kausha
mnaala— teke
-badiilisa— badili, badilisha
heenzi— kosa, kasoro, ovu, hatia
-vaambila
kimsaluleenga— buibui
-diindula— fungua
ludeeng'u— bandama
ku.fuva 1— fua
-saanga— 1 songa. 2 tania; danganya
-eki— ~a nini
kibang'a— kipara
wuboofu— ubovu
-alamila— atamia
vaanga 1— anza
-dimula— twanga mahindi ya kupikia pombe
-eengula— engua
mswangalala— mkundu
-homa— 1 rusha (jiwe, mkuki). 2 choma (sindano, mwiba, mkuki, kisu)
-laangula— kuboha
-ikala— kaa [sehemu], ishi
lisaambi— chakavu
likwaapa— kwapa
-luundana— kusanyika
kitulo— MISSING
-biinduka— pinduka
ku.fuwa— amini
nyava— ulezi pori
-amula 2— kula mabua makavu ya mahindi shambani (inajihusisha na mifugo tu, kama vile ng'ombe)
-legeela— legea
kihiinda— ngozi laini ya kukingia unga wakati nafaka zinasagwa kwenye jiwe la kusagia
-fuulika— kuwa fukara
kibotoliina— bomba la kuingizia dawa mkunduni
liduudu— songwe
-nyegeeha— tekenya
ulwa— ?????
-dinila— jaza kitu kamą chupa au gunia kwa kulishindilia (vitu kama udongo, mchanga, viazi, unga, nk)
liwaange— utumbo mpana uliotiwa damu ndani yake na kuchemshwa
musigo— mzigo
baaho— hapohapo
veeve— wewe
nguta— (tangu), kwa kua
-pyuupa— pata moto
ngodovi— kambare
kimaage— kisu
sanzawuka— missing
-soola— zoa
-wuulila— kiri, tubu, kubali kosa
muunu— mtu
wupiina— ufukara
-pituka— geuka
liteenga— tenga
ku.chaachaafya— nyanyasa
-gelanisa— kadiria
-asa— washa
-tonesa
-ima— simama
paadaaha— zamani
-guda— hangaiaka
mgove— ushirika katika kazi mfano kulima au kujenga
-hanana— chujika matone ya maji kwenye nguo, au mwili
choowo— choo
nzoka— 1 nyoka. 2 michango
kilema— kilema
naambi— hata kama
-geendela— tembelea
kibibili— gunzi
mtaambisi— kuhani
lugaluso— harusi
chaanga— kaburi
ku.doda— 1 bana. 2 bidhaa kutokuuzika kutokana na kukosa wateja
lugegeni— mchwa
mwanakweetu— mdogo wangu/mgodo wetu
lipuuma— nyani
nyaago— jiwe la kusagia
linyugwi— nyigu
daada fyaala— baba mkwe

← →