Entries | Kihehe Living Dictionary

Entries

lidiliisa— dirisha
kisogo— kisogo
vela— kuja kuwa
weesa— weza
luhaaho— mshangao
mhusi— mkia (wa ndege)
mitala— mitara
wuluva— ua/maua
kipweege— missing [aina ya nyani]
mwaadaada— mwanamme
-yuga— yumba
ligida— maksai
palula— mtondo
likaang'a— yai
paapa— bibi
-takila— unga asali kwenye pombe
nzala— njaa
kinyamukela— mtu ana majini
-bana— bana
lugandaganda— jina la zamani la UKIMWI kwa sababu watu walioumwa walikonda sana
tigila— sema
kinyamboga— chungu cha kupikia mboga
wusakafu— uchakavu
mnywiiga— kiburi
-gondola— chota [kwa kidole au mkono]
-hugusa— pukucha
-dogova— kukomeshwa, kuugulia maumivu
muumunago— ndani hapa
mtwaango— mchi
-fufuma— The firewood is producing out steam
-soomba 2— somba
-siila— fukia
lukuuga— 1 shanga. 2 mkanda wa kamba au katani
nyiichumi— kumi
-leemba— weka mpini katika kifaa, kama jembe, shoka, sururu, n.k.
wupifu— juhudi katika kazi (kujituma katika kazi)
lichuungwa— chungwa
-tiing'a 1— ezeka
maanga— sonona
kifugulilo— kikapu cha ukubwa wa debe moja
-wofu— ovu
poonda— ponda
wugolofu— usafi
tamika— ugua
-togosa— tokosa
ng'oligota— aina ya swala (mkubwa kuliko wengine)
-idikisa— kukubali
-banika 2— choma
kiinu— kitu
-egasa— zalisha
nywa— nywa
-sisima— kuwa badiri
-daaya— dai
taa— kwanza
-hoonga nyoni— leta aibu, tia aibu
-sindilisa— malizia
-kupisa— pepesa, kopesa
-budama— inamisha kichwa chini kwa kujificha
ogove— missing (Jina analotumia mke kumwita mumewe linaashiria mapenzi na heshima.Jina hili mke hawezi kumwita mtu mwingine yeyote zaidi ya mumewe)
-tamisa— uguza
-lamusa— amsha
-yasa— poteza
lufwa— mdondo
wumego— mundu
nyuumba— nyumba
litagala— tawi [-a mti]
wiisa— rudia kupanda mbegu maeneo ambapo mbegu hazikuota, au ziliota na kufa
-mwi— moja
-tuuna— shenga
kitusi— ukuta wa pembe tatu katikati ya paa ya nyumba ya mgongo
tuupila— sifia
nyakayeva— kisamvu
luvaanza— Uwanja wa mbele ya nyumba
-kenula— kenua
-hakiikisa— thibitisha
ku.duva— dua
kipelema— swahili missing [aina ya ndege]
lipingangogolo— upinde wa mvua
lifila— usaha
-soota— buruza matako chini
litaago— sehemu ya kuzikia
kitoonga— chungu
lipapayi— papai
-deeka 2— deka
-tuga— jali
-kologa— koroga
mnyidaama— mwanaume
yagilila— toweka, tokomea, yoyoma
migo— kazi
lisuusi— moshi
-pulisa— sikika
-koona— piga kona
-yeya— aibika
wukiva— uyatima
mutuka— gari
ku.funya— piga vibaya
-hova— panda (mfano kwenye gari)
-kala— kauka
-tataava— tembea pole pole
-susiilwa— kumbuka (kwa hamu ya kuona tena)
-haha— chacha
kwihala— porini
-kalaalila 1— taka, hitaji
tyeega— chepuka, epa
ligaanza— kiganja
-katiila— palilia
mwiigiigi— kivuli
lupeembe— pembe
-lalila— ungulia
-keka— kata
kipipili— hali ya kutokutulia pahala pamoja
puumuuna— kung'uta
mapotya— matongotongo
siilula— missing
samanisa— thaminisha
liiho— jicho
koono— sehemu [mahali]
wumika— umaskini
-badula— kata au pasua kitu
kilo— siku
weewe— sisi
-tuma— tuma
-vyaala— panda, otesha
-sava— okota
lulusi— mluzi
kigoongoli— mdudu
mguhu— mkusu
liloongo— udongo
kugagula
udaade— baba yake
lutaambi— utambi
-kalava— nawa, oga
-fuunda— shauri
-pepa— vuta, mfano sigara
-galula— teka
lisaandu— kifaa kilichosokotwa kwa kamba kitumikacho kutundika chakula ili kisiliwe na mbwa au panya
-tyuukula— kujamba kusikosika (unasikia tu harufu yake)
kisiing'anilo— kisigino
panili— lini
-kokola— dhulumu
-vatama— chuchumaa (mf. ndege)
-usa— kuja
-huusika— chujika
wulaasi— ulanzi
-elewa— elewa, jua
-taanga— saidia
-sika 1— tulia
-tang'ana— kutana
ligaanga— jiwe
kisati— Kitita cha mizii iliyofungwa pamoja na inatumika kama dawa ya ugojwa fulani
ku.dana— dhihaki
uuva— jiepusha na mvua (kwakusimama chini ya mtu au kuingia ndani ya kibanda)
-laalika— alika
lukiti— kope
masusu— mavi ya kuku
lwiimbo— wimbo
kinyehe— ndama mchanga zaidi
kwiimilila— simamia
umo— humo
duuma— chui
lifuke— jasho
likegete— mpasuko kwenye kisigino
kipaanda— panda
lifulawe— utumbo mwembamba wa ng'ombe/mbuzi (tumbo la tatu)
nduundulu— twiga
-leembeka— kupandikiza machipukizi ya mimea
-nyakamula— tafuna
vika— wika
-chaanya— juu
-katuka— nyamaza
-lamuka— amka
ndawuli— vipi, namna gani
-fuunya— 1. tema mate/maji 2. kusali, kuomba mizimu
-wopola— vua [viatu, nguo]
lweenge— mwali wa moto
ndaaka— ukingo wa shamba
-pilukila— rudia
pitula— geuza
ku.beta— vuna
mufwiimi— mwindaji
-fwaata— fuata
gwaanda— shati
-lowola— toa kitu toka kwenye maji
-taaga 2— taga mayai
machumi gavili— ishirini
-nenula— tua kitu kutoka kichwani, shusha kitu kutoka kichwani
-vina— kubwa
mluumbe— mchumba
-lela— lea
ku.futa— futa
-tutuma
-batiisa— batiza
likwaava— korongo
-aka— waka
nyamuusa— mboga ya maboga
-heenga— kata kitu katika kundi, mfano, nyasi au msitu kwa kutumia mundu
kibudibudi— popo
lipaala— eneo la wazi lililozungukwa na nyumba
-kabuka— shituka
lumeemi— mwanga wa radi

← →